ملا عبد الفتاح فومنى گيلانى

64

تاريخ گيلان ( فارسى )

گفتار در بيان استخلاص خان احمد خان از زندان اصطخر فارس و بيان احوال و شرح مآل به طريق اجمال به حسب تقدير قادر ذو الجلال و مهيمن متعال . چون خان احمد خان - حاكم بيه‌پيش - مدت ده سال در زمان حيات شاه طهماسپ در قلعهء اصطخر فارس مقيد و محبوس بود ، هرچند عرضه داشت با سوز و گداز نوشته ، شفعاءانگيخت ، فايده‌اى به روزگار محنت آثار او نكرد . يك سال و نيم نيز در زمان ولى عهدى شاه اسمعيل ثانى ، محبوس و از خلاص مأيوس بود و مكررا عرضه داشت نوشته ، عرض حال خود مىنمود . و نواب شاهى از روى مرحمت ، وعدهء خلاص مىدادند و دفع الوقت مىنمودند . تا آنكه زمان دولت شاه اسمعيل ثانى ، از قضاى آسمانى ، به اندك زمانى سپرى شده ، در سنهء خمس و ثمانين و تسعمائه ، در آسمان ستاره‌اى پيدا شد كه شعاعى داشت دراز و سر شعاعش در طرف مشرق بود و سنان به طرف مغرب و در اين نزديكى ، شاه اسمعيل بن شاه طهماسپ ، به روايت بعضى به زهر و به روايت بعضى به تيغ هلاك شد . سلطان محمد خدابنده ، از طرف هرات و خراسان ، به جانب عراق نهضت فرمودند و به دار السلطنهء قزوين ، به تخت سلطنت جلوس فرمودند . و خان